X
تبلیغات
وبلاگ دانشجویان کرد
 کورد ازنسل کیست؟

کورد از نسل کیست؟و ازکجا آمده است؟

آثار اسلام و روایات وحکایات کرد برای حل مساله آغاز وپیداش این قوم چندان سود *وثمری ندارد .مسعودی در مروج الذهب می نویسد کرد نواده آن ایرانی هائی است که ازدست ضحاک خونخوار فرار نموده این روایت وسیله فردوسی در شاهنامه بانظم بهتر تصویر شده است.

درسال 1812موریه ازجشن دماوند صحبت می کند که هر ساله در31ماه اوت به مناسبت آزاد شدن ونجات ایران از جور وظلم (ضحاک=بیواسب)ظالم اجرا می گردد واین جشن وشادی را جشن کوردی می گوید .

از سوی دیگر اصل واساس کرد را به عرب رسانده اند.مثلا مروج الذهب می گوید :جد اعلای کرد (ربعه بن نذربن معاد)است ونزد بعضی مورخین دیگر مضربن نذر می باشد واین دو نفر هر دو امیر ولایت ربیعه دیاربکر ودیار مضر رقه بودند.واین علمای عرب ادعا می کنند که قوم کرد در نتیجه حادثه ای به اتفاق غسانی ها از جماعت عرب جدا شده و روی به کوهستانها نهادند وبا بعضی از اقوام بیگانه اختلاط وامتزاج پیدا کردند وزبان عربی را فراموش نمودند.نکته خیلی عجیب اینجاست که در سلسله اجداد کرد  کردبن مارد(ماردوی ها همسایگان کرد می باشند)بن سعسعه بن حرب .بن هوازان و به نقل از مسعودی کرد بن اسفندیاربن منوچهر را ذکر نموده اند (ابن حقول می گوید کرد بن ماردبن عمر )واین  همه انساب که می گویند (در نتیجه اختلاط عشایر زاگروس وفارس یک قوم سامی ایرانی شده اند)آیا ممکن است جزئی حقایق تاریخی را داشته باشد.طبق افسانه ای دیگر قوم کرد در ابتدا دو دسته بوده اند .میلان وزیلان .میلان از عربستان وزیلان ازشرق آمده بودند واین گروه دومی چندان نجیب ومعقول نبودند ومیلان دارای اعتباری بیشتر بوده.



|+| نوشته شده توسط لیلا احمدیاری در دوشنبه یکم شهریور 1389  |
 غارقوری قلعه

غارقوری قلعه:طولانی ترین غارآبی آسیا سرزمین زیبابدونه خورشید. موقعیت جغرافیایی غارقوری قلعه :غارقوریقلعه در700متری شما ل روستای قوری قلعه ودر 25کیلومتری شهرستان پاوه و97کیلومتری شهر کرمانشاه در ارتفاع 1450متری از سطح دریا در جهت شرقی ارتفاعات شاهو ودر میان (ده ره مه ران)قرار داشته واز دیر باز توسط روستاییان شناسای شده است.
اینکه چرا روستاوغار را (قوری قلعه)نامیده اند به دوره ساسانیان بازمی گردد در آن دوره دژی بزرگ ومستحکم بناشد که هم اکنون نیز آثاری از آن برجای مانده است این دژبه جهت بزرگی بعدها از سوی مردم کرد زبان آن منطقه به (کورا قلا)نامیده شد.
کلمه( کورا )در زبان کوردی به معنای بزرگ و(قلا)به معنی قله ودژمی باشد.براثر گذشت زمان این نام به تدریج تغییرکرده وبه نام های (کوری قلا)ودر آخر(قوری قلعه)معروف شده است.بعدها پس از ساختن آبادی در نزدیکی دژهمان نام یعنی (قوری قلعه)به آبادی اطلاق شده .چون نزدیک ترین محل سکونت به غار همان روستای قوری قلعه می باشد بنابر این نام غار را نیز همین مناسبت قوری قلعه نامیدند.زمان پیدایش غار با توجه به شکل گیری کوهستان های کرمانشاه و دوران کوه زایی زاکرس در منطقه باید گفت پس از اواخر دوران دوم که دریا ها عقب نشینی کردندو کوههای شروع به آمد گی کردن ودر(دوران)سوم شکل کوهها ثبت گردید به وجود آمده است بنابراین زمان پیدایش غار احتمال به اوایل دوره سوم برمی گرد د.سال 1336گروهی ازغار شناسان آمریکایی و1345گروهی از غارشناسان انگلیسی و1363گروهی از غار شناسان قوری قلعه توانسته اندنفوذنمایند.سال 1368کمته غار نوردی کانون کوهنوردان کرمانشاه به سرپرستی آقای بهروزایزدی شناسایی غار را آغاز کردند وطی چند ین برنامه مشکل وطاقت فرسا به کشف انتهای غار تاعمق 3140 متری شدند.
غار قوری قلعه باتوجه به جریان رود خانه ای وتونل های تنگ وگذر گاه های باریک در مقایسه بادیگر غارهای تونلی همچون غار (چال نخجیر)دلیجان غار (کتله خور)زنجان وغار(کلهرود)برخوردار است .به علاوه به شکل پذیر ی منحصربه فرد خود باپدیده ای بنام (چتر واژگون)دارای ویژگی جهانی است.غار قوری قلعه در منطقه جنگل (اورامانات)پاوه به طول ستون فقراتی 3140 متری وبیش از 13کیلومتر طول غار به عنوان بزرگ ترین غار آبی ایران وآسیاشناخته می شود این در حالی است که غار کلهرود در اصفهان از طول ستون فقراتی 3هزار متروغار علی صدر در همدان از طول 2014از کل ستون فقراتی غار تصویر برداری به عمل آمده که می تواند مورد استفاده پژوهشگران داخلی وخارجی علاقمندواقع می شود.

|+| نوشته شده توسط لیلا احمدیاری در یکشنبه هفدهم مرداد 1389  |
 کوردستان

کوردستان:کوردستا ن به ما نای شوینیکه وا  کوردی تیدا ئه ژیت و زوربه ی کورد له ریگه ی ئاژل داریه وه وکشت وکال ژیا نیان ئه به نه سه ر و ئستا له لایه ن ئوسمانی له کاتی ئوسمان پاشا حاکمی ئیمپراتوری ئوسمانی  بووه ئمپراتوری ئیران له کا تی ئه فشاریه کان دا به ش کرا.کاتی وائه مرو ته واوی ئه م شوینه واریه واکوردی تیدا ئه ژیت هه موویان به کوردو خاکیان به کورد ستان حه سیب  ئه کریت وتا بگاته لورستان به مولکی کورده واری ئه ژمیریت ولوره کان که لقیکی گه وره له کورده کانن که تووش شه رو شوریکی زور بوون.دوای روخاندنی (نینوا)له 612پیش زاین یانی ئه و ده مه وا ماده کان حکومه تی ئاشوریان رووخاند تائه و دمه کوردستان وئیران یه کپارچه بوتا شه ری چالداران له سال 1514 زاینی به گشتی کوردستان له م جه نگه کرا به دووله ته وه وپاشان به چه ند به شه وه قه ومی کورد توشی کیشه ی زور بووه له تالان وداگیر کرد نیان له د ستی بیگانکان زور ته نگانه و چه رمه سه ریان به خویا نه وه دیوه ئه م قه ومه هیرشی سلوکیه کان –ئه رمه نیه کان-رومیه کان-بیزانسی-ئه ره ب-تورک وسه لجوق ومه غول و له گشت به د بختی تر خه یا نه ت ده ست چه په لی خوما لیه کان به خویه وه دیوه هیشتا له مافی چاوی نه پووشیوه به ده یان سا ل سنوور له به ین دانان  ولاته داگیر که ره کان قه د سنووریان له بین خویان نه ناسیوه. له لاپه ری 387 میژوی ماد ته رجومه ی که ریم که شاورزها تووه که هارپاک که له ئا ستیاک (ئاژدی هاک)دل ره نجا بووحکومتی ماد فروشت به کورش وته نیا ئاستیاک ئه وه ی به هارپاک گوت بی حه یا خوو فروش تو لانی که م به یه کی له ماده کان تاج و ته خت ولاتی ما د بفروشتا حه یفت کرد و زور ئه م قه ومه نرخی گران بوو بو به هه رزان فروشتت وکار ی تو(هارپاک)کرد ت له جیگه ی ناوی چاکه جیگه له ناوی نه نگ و نفرینت بو خوت به جی نه هشت من له حه قی تو شاید خرابیم کرده بی ئه ویش خو بائیس بویت که به قه ولی منت نه کرد ئه وه ته  ئاخری کورش کچه زای من کاری خوی کرد وولاتی ماد و مه ردمی ماد سوچیان چیه له ژیر دستی قه ومی وه ک پارس بژیت که خویان له ژیر رکیفی مادن بوون .چون له و سه رده مه پارسه کان له گه ل ماده کان یه کی بوون وهارپاک ئه و جیاوازیه خسته نیوان

|+| نوشته شده توسط لیلا احمدیاری در دوشنبه بیست و هشتم تیر 1389  |
 به کورتی میژوی ژیانی مه حوی

به کورتی میژوی ژیانی(مه حوی):مه حوی ناوی مه لا مو حمه دو کوری مه لا عوثمانی با لخییه له نه وه ی پیر و زانای (شیخ ر ه ش).باپیرییشی وه ک باوکی ناوی مه لا عوثمان بوه  و وه ک شیخ  مارفی نودی له گه ل دروست کردنی سلیمانیدا هاتوه ته شاری نویوه .(بالخ)یش دییه که له ناوچه ی (ماوه ت)له شارستانی سلمانی.میژونوسی کورد موحه ممه د ئمه مین زه کی به گ ده لی له سالی 1252.ک(1836-1837.ز)دا له دایک بوه.ماموستا عه لائه ددین سه جادییش ده لی له 1830(1246.ک)دا له دایک بوه.کاکه یفه لاحیش دله لی له 1247ی.ک(1831-1832ی.ز)دا له دایک بوه.باوکی خه لیفه ی شیخ عوثمان سیراجوددینی ته ویله بوه.حه وت سالان بوه خراوه ته به رخویندن وماوه یه ک لای باوکی خویندویه تی.بو خویندن چوه ته سنه و سابلاغیش ولای مه لا عه بده لای پیر ه باب خویندویه تی.پاشان گه راوه ته وه بو سلیمانی ولای مه لا ناودارکانی ئه و ناوچه یه خویندویه .ئه وجا چوه بو به غدا وبوه به فه قیی  زانای به ناوبانگی کورد مفتیی زه هاوی وئیجازه ی مه لایه تی لای ئه و وه ر گرتوه .دیسان ماوستا عه لائه د دین سه ججادی ده لی پاش ئجازی وه رگرتنی له 1859ی.زدا بوه به مه لا ی مزگه وتی ئیامی ئه عظه م له به غدا به لام له 1862دابه غدادیبه جی هیشتوه وگهراوته وه بو سلیمانی وبوه به ئه ندامی دادگا.له 1868دا به هوی مردنی باوکیه وه ده ستی له کاری میری کیشاوه ته وه وبوه ته وه به مه لاو دستی کردوه به ده رز وتنه وه به فه قییان. مه لا حه سه نی کوری مه لا عه لی قز بجی ومه لا مه حمودی مه زناوه یی ومه لاسه عید ئه فه ندیی نایب ئوغلیی که رکوک ومه لا عه زیزی موفتیی سلیمانی له به ناوبانگترینی فه قیکانی بوون.هه ر به ریچکه ی باوکیا ریگای ته ریقه تی گرتوه ته به ر وبوه به خه لیفه ی شیخ به ها ئو ددینی کوری شیخ عوثمان ته ویله.وه ک ماموستا شیخ مو حه ممه دی خالیش له( مفتی زه هاوی)یه که یدا نوسیویه مه حوی له سالی 1291.ک(1874-1875)زدا له گه ل چه ند مه لایه ک له سلیمانییه وه نه فی کراوه بو به غداد.ناوبراو هیچی تری له باره ی ئه م نه فی کردنه و هویه که ی وچونیه تیی گه رانه وه ی مه حوییه وه له وه وپاش بو سلیمانی نه نوسیوه.مه حوی له 1883-به پیی قسه ی ماموستای سه ججادی –چوه بو حه ج وله ویوه چوه بو ئه سته مبول وله ریگای پیاوقولانی کورده وه له ئه سته مبول چاوی به سولتان عبدولحه میدی عوثمانی که وتوه.سولتان ریزیکی زوری لی گرتوه وفه رمانی داوه خانه قایه کیان له سوله یمانی بو کردوه ته وه که ئه وه ته ئیستا به (خانه قای مه حوی) به ناو بانگه.مه عاشیکیشی به ناوی خزمه ت کردنی هه ژارنه وه بوبریوه ته وه.که گه راوه ته وه بو سلیمانی تامردنی له سه ره تای شه لانی 1328(ته شرینی یه که می1906)دا هه رخه ریکی ده رس وتنه وه به فه قی وبلاو کردنه وه ی ئایین وخزمت کردنی موسولمانان وبلاو کردنه وه ی گیانی سوفییه تی بوه.له یه کی له ژوره کانی خانه قا که ی خویدا به خاک سپیراوه.

|+| نوشته شده توسط لیلا احمدیاری در چهارشنبه بیست و سوم تیر 1389  |
 مظفر پرتو ماه نامی آشنا برای ملت کرد
 مظفر پرتوماه در سال ۱۳۱۴ در کردستان ایران در خانواده‌ای متدین و زحمت‌کش دیده به جهان گشود پدر وی مرحوم صید محمد و مادرش مرحومه گل اندام پرتوماه نام داشتند که با پاکی و صداقت و زحمت, زندگی خود را سپری می‌کردند. پرتوماه تحصیلات ابتدائی خود را در سنندج آغاز کرد وتحصیلات ششم ابتدائی و سیکل اول را با عنوان شاگرد ممتاز در شهر سنندج گذرانید؛ سپس وارد دانشسرای مقدماتی شده و بعد از دو سال تحصیل به عنوان شاگرد نمونه دیپلم ناقص را اخذ می‌نماید، و بعد از آن وارد دبیرستان هدایت سنندج شده و با عنوان شاگرد اول در شهر سنندج در رشته ریاضی‌ فیزیک موفق به اخذ دیپلم کامل متوسطه می‌شود.

پرفسور پرتوماه همچنین از فعالان انجمن‌های اسلامی دانشجویان در آمریکا بود که پس از پیروزی انقلاب اسلامی از سوی دولت موقت به همراه هیات حل اختلاف به سنندج اعزام شد و مدتی به عنوان مشاور استاندار کردستان فعالیت داشت. پرفسور پرتوماه پس از واقعه 11 سپتامبر به دلیل اعتقادات و فعالیت‌های مذهبی از سازمان فضایی آمریکا اخراج شد و در سال‌های اخیر به عنوان مسئول پرتودرمانی در موسسه سرطان درمانی واشنگتن به فعالیت اشتغال داشت. مظفر پرتوماه که در سال‌های اخیر بارها به ایران سفر داشت، در پی بروز سکته قلبی در سن ۷۰ سالگی درگذشت.
|+| نوشته شده توسط یوسف خورشیدی در یکشنبه نوزدهم اردیبهشت 1389  |
 گرنگیی زمان له ژیانی نه ته وه دا
وته‌ی م.هه‌ژار به‌ڵگه‌ی هه‌بوون و مانی هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ک له‌سه‌ر گۆی زه‌ویدا زمانه‌ و هه‌ر وه‌ها مامۆستا موحه‌ممه‌دی خاڵ سه‌باره‌ت به‌ گرنگیی زمان ده‌ڵێت: کۆمه‌ڵگایه‌ک که‌ زمان و فه‌رهنگی نییه‌،له‌ژێر هه‌نگاوی نه‌ته‌وه‌کانی تردا له‌ نێو ده‌چێت، به‌ڵام نه‌ته‌وه‌یه‌ک که‌خاوه‌نی زمان و فه‌رهه‌نگه‌ ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر دیلیش بێت دیسان نه‌ته‌وه‌یه‌که‌ و له‌ جووڵانه‌وه‌ به‌ره‌و لووتکه‌ی مرۆڤایه‌تی که‌ له‌ ئاکامدا ده‌گاته‌وه‌ به‌ نه‌ته‌وه‌کانی دیکه‌. به‌له‌ ناوچوونی مرۆڤ، نه‌ته‌وه‌ نامرێت به‌ڵام به‌له‌ ناوچوونی زمان شاده‌ماری ژیانی نه‌ته‌وه‌ وشک ده‌بێت. هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ک که‌ ئاوڕ له‌ پاراستن و په‌ره‌پێدانی زمانه‌که‌ی نه‌داته‌وه‌، له‌ ڕێبازی بووژاندنه‌وه‌ی فه‌رهنگ و کولتووری خۆیدا تێنه‌کۆشێت،هێدی هێدی به‌ره‌و له‌ناوچوون ده‌ڕوات و پێ ده‌خات و ده‌مرێت. نه‌ته‌وه‌یه‌ک که‌ پارێزه‌ری زمانی خۆی بێت وه‌کوو دیلێک وایه‌که‌ کلیلی به‌ندیخانه‌ی له‌ گیرفاندابێت و هه‌ر کات بیهه‌وێ درگای گرتووخانه‌ی پێده‌کاته‌وه‌و ده‌رباز ده‌بێت. له‌هه‌مبه‌ردا نه‌ته‌وه‌یه‌ک که‌ بێفه‌رهنگ و زمان  بێت و خۆڕاگریی پێویست له‌ حاند هێرشبه‌ران و داگیرکه‌ران و ده‌ستدرێژیکه‌راندا نه‌بێت،وه‌کوو زیندانییه‌که‌  که‌کلیلی درگای زیندان له‌ده‌ستی دوژمنانیابێت به‌م پێیه‌ هێدی هێدی و کڕنووشبه‌رانه‌ ده‌تویته‌وه‌. که‌ واته‌ نه‌ته‌وه‌ له‌ ناو ناچێ تا زمانه‌که‌ی له‌ ناونه‌چێ. بۆ گه‌لی کورد له‌ هه‌ر کوێیه‌کی دنیادا ئاسمیله‌بوون و خۆگێلکردن له‌ زمانی دایکی به‌واتای مردنی نه‌ته‌وه‌یی یه‌. زۆرێک له‌گه‌ل و نه‌ته‌وه‌ سه‌ربه‌خۆکان له‌ بارودۆخی ژێرده‌سته‌ییدا له‌ نێو چوون. فینیقییه‌کانی سووریه‌ و لوبنان،فینیقییه‌کانی میسر،ڕه‌شپێسه‌کانی سوودان،زۆرێک له‌ گه‌لانی ئه‌فریقا،به‌ڕبه‌ڕه‌کانی جه‌زاییر، ئێرانییه‌کانی مه‌دایه‌ن و هه‌زاران ماڵباتی کوردی عیراقی له‌گه‌ڵ له‌ ده‌ست دانی شووناسی خۆیاندا له‌ عه‌رب،عربتریان لێ ده‌رهات که‌ نموونه‌یه‌کی به‌رچاوی توانه‌وه‌ی فه‌رهنگییه‌ له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتی سه‌پێندراودا. به‌ڵام له‌ هه‌مبه‌ردا و له‌لایه‌نێکی تر و جێگایه‌کی دیکه‌ی دنیاوه‌ دۆخه‌که‌ به‌ته‌واوی پێچه‌وانه‌یه‌، ئه‌ندلسی ئه‌سپانیا بۆ حه‌وت سه‌ده‌ له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتی داگیرکاری عه‌ره‌به‌کاندابوو. نه‌خوازراو زمانی عه‌ربی یان وه‌رگرتبوو. زمانی شوێنه‌ خۆماڵییه‌کانیان زمانی دایکی خۆیان بوو و هیچ کاتێک ملکه‌چی ده‌سه‌ڵات و زمانی عه‌ره‌به‌کان نه‌بوون. هه‌ر به‌م پێیه‌ و دوای وه‌ده‌رنانی عه‌رب له‌م وڵاته‌ شارستانیه‌تی عه‌ربیش سڕایه‌وه‌و هه‌تا ئێستاش به‌ زمانی خۆیان گۆ ده‌که‌ن. نموونه‌یه‌کی به‌رچاوی دیکه‌ له‌م گۆڕه‌پانه‌دا،سیاسه‌تی لایه‌نی ده‌سه‌ڵاتداریی ئینگلیزی بوو له‌ هۆنگ کۆنگ له‌ ساڵی1841.ز. له‌گه‌ڵ هاتنه‌ناوه وه‌یاندا‌  سیاستی سه‌پاندنی زمانی ئینگلیزی و پێخوێندنی زۆره‌ملێیانه‌ی ئه‌م زمانه‌ له‌خوێندنگا و فێرگه‌ و زانکۆکاندا ده‌ستی پێ کرد وتا فه‌رمانڕه‌وایی156ساڵه‌ی بریتانیا درێژه‌ی بوو وگه‌یشته‌ ئاستێک که‌ فه‌رهنگ و نه‌ریتی ئه‌و وڵاته‌ و زمانی چینی که‌ زمانی ئاخاوتنی خه‌ڵکی ئه‌وێنده‌رێ بوو، که‌وته‌ ئاویلکه‌ و هاتنه‌وه‌ و بووژاندنه‌وه‌ و کۆماری چین ڕزگاری کرد. هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ک که‌ پارێزه‌ری زمان و ئه‌دبیاتی نه‌ته‌وه‌یی خۆی بێت، نه‌ته‌وه‌یه‌کی زیندوو دێته‌ئه‌ژمار. نه‌ته‌وه‌ی زیندوو سه‌ره‌ڕای نه‌بوونی ئازادی و گورفتاری له‌ به‌ندی دیلێتیدا، مه‌ترسی له‌ناوچوونی تێپه‌ڕاندووه‌،(( بۆ گه‌لی کوردستان  پارێزگاری زمان،خاوێنکردنه‌وه‌ی زمانی
|+| نوشته شده توسط لیلا احمدیاری در دوشنبه شانزدهم فروردین 1389  |
 
وڵاتگه‌لێکدا که‌ ئیسلام و مارکسی به‌ سه‌ر ده‌سه‌ڵاتدا زاڵه‌،ئه‌م دوو ئیدئولۆژییه‌ کاریگه‌ریی به‌رچاویان له‌سه‌ر زمانی نه‌ته‌وه‌ییدا داناوه‌.له‌ وڵاتگه‌لێک که‌ شێوازی ده‌سه‌ڵاتیان به‌م چه‌شنه‌یه‌ و فره‌نه‌ته‌وه‌ن،چه‌ند که‌مایه‌تیی نه‌ته‌وه‌یی ده‌بێ له‌پاڵ یه‌کتریندا بژین و به‌ یه‌ک زمانی سپێندراوی فه‌رمی قسه‌بکه‌ن. به‌م پێیه‌ زمانی فرمی پله‌یه‌ک و ڕوو له‌ گه‌شه‌و زمانه‌کانی دی پله‌ دوو و ڕوو له‌ نه‌مانن. یه‌کێک له‌باشترین پێناسه‌کان بۆ زمان ئه‌وه‌یه‌که‌ده‌وترێ :((سه‌ره‌کیترین ئامڕاز بۆده‌ربڕینی بیر و ڕای نه‌ته‌ویه‌که‌)).زمان پێوه‌ندیده‌ری مرۆڤه‌ به‌ کۆمه‌ڵگاوه‌ و به‌م پێیه‌ گرنگیی زمان له‌ژیانی ڕۆژانه‌دا ده‌رده‌که‌وێت. مرۆڤ به‌ زمانه‌که‌ی له‌گه‌ڵ کۆمه‌ڵگاکه‌یدا ده‌بسترێته‌وه‌ هزر و هه‌ست و ڕای خۆی پێشکه‌ش به‌کۆمه‌ڵگاکه‌ی ده‌کا. هه‌ر وه‌هازمان که‌ره‌سته‌ی پێوه‌ندیی نه‌ته‌وه‌کانه‌. ده‌سه‌ڵاته‌کانی دنیا به‌ زمان له‌ گه‌ڵ یه‌ک ده‌دوێن و هه‌ر و هاریکاریی فه‌رهه‌نگی،سیاسی،ئابووری ئه‌نجام ده‌ده‌ن. به‌زمانێکی دیکه‌ ئه‌گر زمان نبوایه‌ جیاوازییه‌ک له‌ نێوان ئاژه‌ڵ و مرۆڤدا نه‌بوو. به‌دڵنیایی یه‌وه‌ سه‌رجه‌م نه‌ته‌وه‌کانی دنیا به‌ پێی زمانی خۆیان ده‌ناسرێن. نه‌ته‌وه‌ به‌بێ زمانی نه‌ته‌وه‌یی،شووناسی نییه‌. به‌
|+| نوشته شده توسط لیلا احمدیاری در دوشنبه شانزدهم فروردین 1389  |
 
بزانرێت،به‌ڵکوو هه‌ستی هاوبه‌شی نه‌ته‌وایه‌تی یه‌ که‌به‌کورده‌کان شووناس ده‌به‌خشێت.به‌ هه‌زاران مرۆڤی کورد به‌ باشی به‌زمانی کوردی قسان ده‌که‌ن به‌ڵام ده‌ستیان داوه‌ته‌ نیشتمانفرۆشی و دوژمنایه‌تیی هاوزمانان و  وڵاتی خۆیان، له‌هه‌مبه‌ردا هه‌زاران کورد به‌تایبت له‌باکوور و ڕۆژئاوادا بۆ مافه‌کانی گه‌لی کورد خه‌باتیان کردووه‌ و گیانیان له‌ ده‌ست داوه‌ بێ ئه‌وه‌ی به‌زمانی کوردی بزانن قسه‌بکه‌ن. له‌فه‌لسه‌فه‌ی مارکسیدا،زمانی نه‌ته‌وه‌یی، ئه‌وگرنگییه‌ ناسیوناڵیست بۆی داده‌نێت له‌ ده‌ستی ده‌دا،مارکسییه‌کان له‌ڕوانگه‌ی ماتریالیستی یه‌وه‌سه‌یری دنیا ده‌که‌ن و ئابوور به‌ بناغه ئه‌زان هه‌‌ر له‌م ڕوانگه‌یه‌وه‌ کۆمه‌ڵگای مرۆڤایه‌تی ده‌بینن.مرۆڤ ئاژه‌ڵێکی ئابوورییه‌ و فاکته‌ری سه‌ره‌کیی نه‌ته‌وه‌ و کۆمه‌ڵگا بواری ئابوورییه‌که‌یه‌تی.له‌ ڕوانگه‌ی ئایینی ئیسلامه‌وه‌ زمان له‌ ژیانی نه‌ته‌وه‌کانی گۆی زه‌ویدا ڕۆڵێکی گرنگی نییه‌، به‌ڵکوو ته‌وه‌ر،بیر و بڕوا به‌ یزدان و چه‌مکی ته‌وحید(یه‌کایه‌تی)ه‌.مارکسیت له‌ڕوانگه‌ی ئینترناسیۆناڵ و ئیسلام له‌ دیدی ته‌وحیدییه‌وه‌ به‌ یه‌ک چاو ته‌ماشای ته‌واوی نه‌ته‌وه‌کانی دنیا ده‌که‌ن. به‌ پێچوانه‌وه‌ ناسیۆنالیست که‌ له‌ تاکه‌وه‌ بۆ کۆ سه‌یری پرسه‌که‌ ده‌کا. له‌
|+| نوشته شده توسط لیلا احمدیاری در دوشنبه شانزدهم فروردین 1389  |
 

 

گرنگیی زمان له‌ ژیانی نه‌ته‌وه‌دا

گرنگی زمان به‌ پێی ڕوانگه‌کانی فه‌لسه‌فی،ئیدئولوژیک ده‌گۆڕدرێت.له‌ ڕوانگه‌ی ناسیۆنالیسته‌وه‌ زمان یه‌کێک له‌ توخمه‌ پێکهێنه‌ره‌کانی نه‌ته‌وه‌ و بناغه‌ی پێکهاته‌ی کۆمه‌ڵگایه‌. نه‌ته‌وه‌ له‌ جیهاندا به‌ بێ زمان نه‌بوونی هه‌یه‌ و نه‌بوونی ده‌بێ. دواکه‌وتووترین خێڵ و هۆزه‌کانی دنیا، دانیشتووانی دوور که‌وتووترین دارستان و ساراکانی ئه‌فریقا بگره‌ تا پێشکه‌وتووترین نه‌ته‌وه‌کانی دنیا خاوه‌نی زمانی تایبه‌تی خۆیانن. زمان نه‌ته‌وه‌ چوون ماسی و ئاون،هیچکامیان به‌ بێ یه‌ک هه‌ڵناکه‌ن. لێدانی دڵی هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ک به‌عیشقی زمانی نه‌ته‌وه‌یی یه‌وه‌ به‌ستراوه‌ته‌وه‌. ژیانی نه‌ته‌وه‌ خۆی له‌چوار چێوه‌ی

به‌سه‌رهات،داستان و چیرۆک،چاره‌نووس ئوستووره‌ و مێژوویه‌کدا ده‌بینێ که‌به‌زمانی باپیرانی به‌دی هاتووه‌ و ده‌ست به‌ ده‌ست و دڵ به‌ دڵ گوازراوه‌ته‌وه‌ڕێک له‌ڕووداوه‌کانی ژیانی کۆمه‌ڵایه‌تیی کورد ده‌ری ده‌خا که‌ناکرێ زمان ته‌نیامه‌رجی نه‌ته‌وه‌بوون و کورد بوون
|+| نوشته شده توسط لیلا احمدیاری در دوشنبه شانزدهم فروردین 1389  |
 ژیان نامه ی مامووستا نالی

نالی                                                                                                         نالی ناوی خدر و کوری ئه حمه دی شاویسی میکایلییه له گوندی خاک و خولی شاره زوور له سالی ۱۱۷۳کوچی هه تاوی له دایک بوو به پیی ره وشتی ئه و سه رده مه خویندوویه تی و په روه رده  کراوه .                                                              سه ره تا ده ستی کردووه به خویندنی قورئانی پیروز و کتیبه فارسییه کانی ئه و سه رده مه ی حوجره کانی کوردستان له پیناوی خویندن و ته واو کردنیدا زوربه ی ناوچه کانی ئه و ده مه ی کوردستان گه راوه که  خاوه نی قوتابخانه بوون. نالی تا دوا پله ی خویندنی سه ر دم خویندوویه تی و ئیجازه ی مه لا یه تی وه رگرتووه.                      ئه م شاعیره ماوه یه ک له سلیمانی له خانه قای مه ولا نا خالید ماوه ته وه وسه رده میکیش له مزگه وتی سه ید حه سه ن و ماوه یه ک له سنه (سنندج)سه ر ده میکیش له هه له بجه بووه و دوای ۷۳ سال ته مه نی پر پیت و به ره که ت له سالی ۱۲۵۶ کوچی هه تاوی له شاری ئیستامبول مالئاوایی له دنیا کردووه .

|+| نوشته شده توسط لیلا احمدیاری در سه شنبه هجدهم اسفند 1388  |
 سیدعلی‌اصغر کردستانی

سید علی اصغر کردستانی در سال ۱۲۶۰ شمسی در روستای صلوات آباد نزدیک سنندج به دنیا آمد پدرش نظام الدین که از سادات معروف منطقه و فرد دین داری و پرهیزکاری بود فرزند را از نوجوانی به مکتب یکی از مشایخ بزرگ دینی سنندج فرستاد و علی اصغر پس از چند سال تلمذ در آن مکتب در قرائت قرآن به استادی رسید و به خاطر صدای خوش و رسایی که داشت شهرت و آوازه اش از زادگاه و سرزمین مادری فراتر رفت. صفای باطن و فروتنی سید. افزون بر حسن و موهبت خدادادی صدایش دل های مشتاقان بسیاری را تسخیر کرد و از آنجا که انسانی بی تکبر و بخشنده بود و نغمه‌های روح پرورش را بیدریغ نثار دوستدارانش می‌کرد دیری نپایید که به محافل انس خوانین و بزرگان کردستان راه یافت. در همین محافل ارادت خویش درآورد و به تشویق یکی از آنها که از خاندان آصف دیوان و از خوانین معروف سنندج بود به تهران آمد و صفحاتی را به فارسی و کردی ضبط کرد. درباره چگونگی سفر او به تهران و آشنایی اش با ردیف دستگاهی موسیقی ایرانی اطلاعات دقیق و مستندی در دست نیست و آنچه تاکنون در این مورد نوشته شده بیشتر مبتنی بر خاطرات پراکنده نزدیکان او و نیز حدس و گمان های مطلعان موسیقی بوده است. لحن محزون و بسیار دلنشن و وسعت صدا و تحریرهای ریز پی در پی در صدای اوج از ویژگی های آواز سید علی اصغر کردستانی است. آوای جان سوز و دلنشین او حتی شنوندگانی را که به زبان کردی آشنا نیستند مجذوب و محظوظ می‌کند. وی در سال ۱۳۱۵ وفات یافت و در زادگاهش . صلوات آباد به خاک سپرده شد.





|+| نوشته شده توسط یوسف خورشیدی در شنبه پانزدهم اسفند 1388  |
 اردشیر کامکار

اردشیر کامکار نوازنده سرشناس موسیقی ایرانی می‌باشد.

وی در سال ۱۳۴۲ در سنندج به دنیا آمد و از کودکی نواختن ویولن را نزد پدرش فرا گرفت. چندی بعد، وی به عنوان نوازندهٔ ویولن و کمانچه به عضویت ارکستر فرهنگ و هنر سنندج درآمد.او از استعداد موسیقایی شگرفی بهره‌مند بود و قطعات دشوار ویلن استاد ابوالحسن صبا را با کمانچه اجرا می‌کرد. در حدود سال ۱۳۶۰ به تهران آمد و با گروه‌های عارف و شیدا شروع به همکاری کرد. همچنین مطالب تکمیلی را نزد استاد محمدرضا لطفی و پشنگ کامکار آموخت و در محضر این اساتید با تکنیک‌های نوازندگی بیشتر آشنا شد.

اردشیر کامکار همواره برای گسترش هر چه بیشتر قابلیت‌های ساز کمانچه کوشیده است. در این راستا، قطعات استاد صبا را در دو اثر « به یاد صبا » و « بر تارک سپیده »، به کمک کمانچه و ارکستر به اجرا در آورده. وی در « بر تارک سپیده »، با تکیه بر توانایی‌های خود دست به ابتکارات بدیعی زده و از این رهگذر کمانچه را به سازی فوق‌العاده تأثیرگذار و وجدآور مبدل کرده است.

از شاخصه‌های مهم او در نوازندگی به لحن و بیان مستقل، صدای زیبا و شفاف ساز و تکنیک فوق العاده می‌توان اشاره کرد. بسیاری او را بهترین نوازنده کمانچه پس از انقلاب می‌دانند.

از آلبوم های مستقل او می‌توان "ناشکیبا" با خوانندگی همایون شجریان، "راز نگاه" و آلبوم جدید "بی غبار عادت" که با همنوازی بهترین شاگردش "شروین مهاجر" عرضه شده را نام برد.

دانلود قسمتی از تکنوازی اردشیر کامکار

|+| نوشته شده توسط یوسف خورشیدی در شنبه پانزدهم اسفند 1388  |
 کامکارها

کامکارها یک گروه موسیقی سنتی کردی-ایرانی است که اعضای اصلی گروه شامل هفت برادر و یک خواهر می باشند. گروه موسیقی کامکارها به عنوان یکی از گروه های پیشرو در موسیقی سنتی ایرانی-کردی شناخته می شوند. این گروه در سال ۱۳۴۴ برای نخستین بار در سنندج، به عنوان گروهی خانوادگی به سرپرستی استاد حسن کامکار(ویلن) و عضویت هوشنگ (آکاردئون)، بیژن(خواننده)، پشنگ (سنتور)، قشنگ(خواننده و ویلن) و ارژنگ(تمبک) تشکیل شد.

پس از تاسیس، گروه کامکارها برنامه های متعددی را در باشگاه افسران، مدارس و تالارهای شهر سنندج اجرا کرد. کامکارها اوّلین تمرینات خود را شب ها در کنار حوض کوچک حیاط منزل شان انجام می دادند. با بزرگ شدن فرزندان، به تدریج این گروه موسیقی متکامل ترشد، از نظر آنسامبل انسجام بيشتري پيدا كرد و در سال ۱۳۴۸ با اعضای خود، هوشنگ (ویلن)، بیژن (تار و خواننده)، پشنگ (سنتور)، قشنگ (خواننده)، ارژنگ (تمبک)، ارسلان(عود) و اردشیر (کمانچه) کنسرت هایی را به صورت رسمی در برخی از شهرهای کردستان و همچنین شهر ارومیه برگزارکرد.

بعد از سال۱۳۵۰ برخی از افراد خانواده از جمله هوشنگ، بیژن، پشنگ و ارسلان برای فراگیری موسیقی آکادمیک به تهران آمده و در دانشکدۀ هنرهای زیبا به تحصیل مشغول شدند(ارژنگ در آن دوره در رشتۀ نقاشي تحصيل مي كرد). پس از چندی کامکارها به اتّفاق محمّد رضا لطفی، حسین علیزاده، پرویز مشکاتیان و تنی چند از دیگر هنرمندان، گروه های شیدا و عارف را تشکیل دادند. این دو گروه کنسرت های موفّقیّت آمیزی را با خوانندگی محمّدرضاشجریان و شهرام ناظری به اجرا گذاشته و آثاری را ارائه کردند که بی ترديد از جمله آثار به یادماندنی موسیقی سنتّی ایران به شمارمی آیند.

اوّلین کنسرت های رسمی اين خانواده با نام «گروه کامکارها» در اوایل دوران پس از انقلاب در مجموعه آزادی و تالار وحدت اجرا شد که در بر گيرندۀ سه قسمت: موسیقی فارسی، تکنوازی سنتور اردوان و موسیقی کردی بود. در سال ۱۳۶۸ امید لطفی، فرزند قشنگ و محمّد رضا لطفی، به گروه پیوست و نوازندگی تار گروه را به عهده گرفت.

کامکارها در کنسرت هاي اخیرشان برخی از استعدادهای جوان را نیز در کنار خود جای داده اند.

این گروه کنسرت های متعددی در داخل و خارج از کشور اجرا نموده و در اکثر فستیوال های بزرگ موسیقی جهانی از جمله WOMAD به مدیریت پیتر گابریل، سامراستیج (نیویورک) و اکثر تالارهای بزرگ و مهم اروپا و آمریکا همواره حضوری قدرتمندانه و تحسين برانگیز داشته است.

پشنگ و اردوان کامکار
ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط یوسف خورشیدی در جمعه نهم بهمن 1388  |
 سیری در تاریخ ملت کرد
تاریخ و سرگذشت ملت کرد تاریخی بس شگفت آور و پر فراز نشیب برای این ملت بزرگ و خستگی ناپذیر و ماندنی در طی روزگاران گذشته بوده است .
در این جستار سعی می شود تا گذری بر تاریخ این ملت داشته باشیم و به جستجوی نکاتی که در این تاریخ مبهم می باشند برویم شاید بتوانیم در حد توان و با کمک اندیشمندان این رشته آنها را روشن کنیم و به افسانه هایی درباره تاریخ و سرگذشت این ملت بزرگ که ستون اصلی ایران زمین می باشند پایان دهیم یا به حقیقت و نزدیک کنیم .
در این راه مسلما با ملتی اشنا می شویم که محققانی بزرگ هم خود را صرف تحقیق و تفحص در خصوص سرگذشت و تاریخ آنها و منابع مهمی را برایمان به ارمغان گذاشته اند در این میان محققان و نویسندگان داخلی و خارجی هر کدام برای خود نظرات خاصی راجع به سرگذشت ایم ملت دارند بیشتر آنها در نتیجه گیری بررسی ها و تحقیقاتی خود اتفاق نظرهای نزدیکی داشته‌اند .
اما اولین سئوالی که در پی خواندن کتابها و منابع مختلف به می آید اینست که به راستی ملت کرد کی هستند سرزمین و ماوای اصلی آنها کجاست اینگونه شک و تردید به آنها نگر یسته و این همه افسانه درباره آنها ساخته اند ؟
واژه کــرد
اما پیش از آنکه با کمک محققان و منابع در دسترس به این پرسش‌ها پاسخ داده شود باید بدانیم که اصولا واژه کرد به چه معناست و این کلمه از کجا آمده است
در خصوص پیدایش این واژه و معنی آن بایستی برگردیم و به ابتدای تاریخ و آنجا که مکتوب و سند بر ایمان به جای مانده است ببینیم که این کلمه برای نخستین بار چگونه و در کجا به کار برده شده است
همانطور که می دانیم تا پیش از بازگشت اقوام آریایی به سرزمین اصلی و مادری خود اقوام کهن تر و قویتری در این فلات قاره ای بشر می بردند که مرکز اصلی آنها همانطور که می دانیم زاگروس نواحی آن بوده است این اقوام عبارت بودند از گوتی‌ها نژادی و همبستگی زبانی و فرهنگی .مشترک برخوردار بوده‌اند.
ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط یوسف خورشیدی در پنجشنبه هشتم بهمن 1388  |
 سلاو
                                                  به ناوی تاقانه وئ نه ری هه ستی

 

زور جار زمان ده نگی بولبو^ل اتورئ نه

                                      ئاوی رئ بوار روحی ماسی ءاخن کئ نئ

                                                                              شنه ی به هار نگای گل ءاوه رئنئ                     

                 

                      به لام هیچ جار که س ناوانئ خوشه ویستی تو له ناو دل^ما بژاکئ نئ

«الان سلام به همه»

|+| نوشته شده توسط یوسف خورشیدی در پنجشنبه یکم بهمن 1388  |
 حکیم عمر خیام

دانلود رباعیات عمر خیام به زبان کردی

بر چهره ی  گل  نسيم  نوروز  خوش است

                   بر طرف چمن  روی  دلفروز خوش است

از دی که گذشت هر چه گويی خوش نيست

                  خوش باش ومگوزدی که امروزخوش است

 


|+| نوشته شده توسط یوسف خورشیدی در چهارشنبه سی ام دی 1388  |
 درباره شیرکو بیکس شاعر معاصر و نامدار کردها
شعر كوردی با وجود محاصره‌ی فرهنگی، هرگز هویت ملی خود را از دست نداده و شاعران كورد بخاطر تشخیص امتیاز انسانی و مسیر متعهد خود، هرگز تسلیم تخیل بی بار و پروسه زیبایی كلام نمی‌شود. آنچه خط همبستگی زبان و جان خلاق این شاعران را به وجود می‌آورد، زبان مشترك آنها از یك حلقوم خونین است.

یكی از عمده عواملی كه تاكنون سبب حفظ و حراست فرهنگ ملت كورد شده است همین همسویی اندیشه‌ی قومی است. شاعران كورد به آن نكته فروزش و فراگیر اندوه و شادمانی مشترك انسانی رسیده‌اند و زبانشان ... همبسته‌ی بغض‌ها و بیم‌ها و دردها و عشق‌ها و عاشقانه‌های آدمی را در بر می گیرد.

شاعرانی كه رسوب، فرهنگ، دردها و ناعدالتیها و ادبیات این ملت را به گوش دنیا رسانده و خود نیز جهانی شده اند . یكی از این شاعران جهانی و معاصر كورد استاد شیكو بی‌كس می باشد. شیركو بی‌كس فرزند «فایق بی‌كس» كه پدرش یكی از شاعران بزرگ و ملی كورد می باشد. شیركو بیكس‌ در سال 1940 میلادی (1319) شمسی در شهر سلیمانیه به دنیا آمد و در دامن مادری فرهنگ دوست و پدری دانا بزرگ شد.


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط یوسف خورشیدی در یکشنبه بیست و هفتم دی 1388  |
  شعری از شاعر نامدار کورد ماموستا هێمن


گه‌ر چی تووشی ڕه‌نجه‌ڕۆیی و حه‌سره‌ت و ده‌ردم ئه‌من
قه‌ت له‌ ده‌ست ئه‌م چه‌رخه‌ سپڵه‌ نابه‌زم مه‌ردم ئه‌من

ئاشقی چاوی که‌ژاڵ و گه‌رده‌نی پڕ خاڵ نیم
ئاشقی کێو و ته‌لان و به‌نده‌ن و به‌ردم ئه‌من

گه‌ر له‌ برسان و له‌ به‌ر بێ به‌رگی ئه‌مڕۆ ڕه‌ق هه‌ڵێم
نۆکه‌ری بێگانه‌ ناکه‌م تا له‌ سه‌ر عه‌ردم ئه‌من

من له‌ زنجیر و ته‌ناف و دار و به‌ند باکم نییه‌
له‌ت له‌تم که‌ن، بمکوژن، هێشتا ده‌ڵێم کوردم ئه‌من


|+| نوشته شده توسط ادریس کریمی در جمعه بیست و پنجم دی 1388  |
 کرد و کردستان

پنج هزار سال قبل در سرزمینی که امروزه کردستان نامیده می شود ، ملتی زندگی می کردند که چندین قبیله را تشکیل می دادند و به علل مختلف از جمله : محدودیتهای جغرافیایی و وقوع جنگها ، این قبیله ها  قسمتهای مختلفی را به خود اختصاص  داده بودند و هر قبیله در محدوده ی معینی زندگی می کرد که  از جمله این مکانها  دامنه ها و اطراف رشته کوه زاگرس بود که اقوام مختلفی از جمله : لولویی ، کاسیتی و هورائی در  اطراف این رشته کوه بسر می بردند. مورخ  یونانی هرودوت به اقوام بوس ، پاراتاین ، ستراوچاتا ، آریزانتی ، بودی و ماگی  به عنوان بخشی از قبایلی که به مادها شهرت یافته بودند ، اشاره می کند.   بعدها مادها توانستند بر همه ی منطقه  مسلط شوند . قبیله ی دیگری نیز در آن منطقه حضور داشتند که به کوتی (گوتی ) مشهور بودند ، این قبیله به علت داشتن قدرت زیاد ؛ توانستند با موفقیت  حدود صد سال حکومت کنند . طبق لوح گلی سومری که مربوط به هزاره ی سوم قبل از میلاد است ؛ این قوم (گوتی ها)احتمالا"در سرزمی


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط یوسف خورشیدی در دوشنبه بیست و یکم دی 1388  |
 تاریخچه هه لپرکی یا همان رقص کردی
واژه ؛هه لپه رکی ؛از کلمه هه لپر به معنی جنبش و تکان و در اصل به معنی حمله کردن است که نمادی ازحرکات جنگی است


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط یوسف خورشیدی در دوشنبه بیست و یکم دی 1388  |
 
 
بالا